Regels van Klondike Solitaire — Trek één, trek drie, en het winstpercentage waar iedereen het oneens over heeft

Hoe Klondike Solitaire echt werkt: de zeven kolommen, de twee trekmodi, waarom een lege kolom alleen een koning neemt, en wat 'winbaar' werkelijk betekent voor een deal.

Klondike is het solitairespel dat iedereen bedoelt als ze 'patience' of gewoon 'solitaire' zeggen. Het zat decennialang bij Windows, waardoor de regels aanvoelen als algemene kennis — ook voor mensen die nooit een kaart pakten. Maar de details — wat een lege kolom is voor, waarom trek drie zoveel moeilijker is dan trek één, en hoe vaak een deal zelfs te winnen valt — zijn waar de meeste spelers het verkeerd hebben. Hier is het spel zoals het werkelijk wordt gedeeld en gespeeld.

Het bord dat je krijgt

Het hele spel gebruikt één standaard pak van 52 kaarten. Bij de start gaan 28 kaarten naar het tableau: zeven kolommen, elk één kaart langer dan de vorige. De eerste kolom heeft één kaart, de tweede twee, enzovoort tot de zevende met zeven. In elke kolom behalve de eerste ligt alleen de bovenste kaart face-up; de rest ligt face-down tot je ze omdraait. De overige 24 kaarten vormen de voorraad, die je één voor één doorloopt.

Boven het tableau staan vier lege foundation-stapels, één per kleur. Dat is het doel. Alles wat je doet is erop gericht om alle 52 kaarten, kleur voor kleur en op volgorde, op die vier stapels te krijgen.

De drie plekken waar elke kaart heen kan

Elke kaart die je aanraakt gaat naar een van drie bestemmingen:

• Een andere kolom. Je bouwt omlaag in wisselende kleuren — een rode zeven op een zwarte acht, een zwarte zes op een rode zeven. De kaart die je verplaatst, en alles eronder, moet aan deze regel voldoen.
• Een foundation. Je bouwt omhoog binnen één kleur, beginnend met de aas en eindigend met de koning. Eenmaal op een foundation komt een kaart niet terug.
• De afvalstapel. Als je een kaart van de voorraad omdraait en die nog niet kunt of wilt spelen, belandt hij op de afvalstapel, waar alleen de bovenste kaart beschikbaar is.

Vrijwel elke keuze in Klondike is een keuze over welke van die drie je het eerst doet, want de volgorde waarin je blootlegt bepaalt hoeveel opties open blijven.

Trek één tegenover trek drie

De voorraad kan op twee manieren worden doorlopen, en het verschil is enorm.

Trek één draait één kaart van de voorraad naar de afvalstapel. Je kunt die kaart meteen spelen, en zo niet, dan wacht hij bovenop de afvalstapel tot je volgende zet. Dit is de vergevingsgezinde versie — de kaart die je nodig hebt komt bij de volgende ronde gewoon weer langs.

Trek drie draait drie kaarten tegelijk. Je mag alleen de bovenste van die drie spelen; de andere twee blijven begraven tot de stapel helemaal is doorgedraaid. Omdat een kaart een volledige ronde twee lagen diep in de afvalstapel kan zitten, is trek drie merkbaar moeilijker — schattingen noemen het winstpercentage ver onder de trekking-één-versie, soms de helft.

Beide modi delen uit dezelfde 52 kaarten, dus de keuze gaat puur over moeilijkheid. Leer je het? Begin op trek één; ga naar trek drie zodra het spel niet meer aanvoelt als een puzzel die je altijd kunt oplossen.

Waarom een lege kolom alleen een koning neemt

Een lege kolom is het waardevolste vierkant op het bord, en de regels beschermen hem. Je mag alleen een kaart op een lege kolom leggen als die kaart een koning is. Niets anders — geen vrouw, geen stapel kaarten die op een koning eindigt — mag een nieuwe kolom beginnen.

Dat is bewust. Een koning begint een nieuwe aflopende reeks, en omdat een koning op niets anders gelegd kan worden, is een lege kolom de enige plek waar een door een koning beginnende stapel kan leven. Een kolom leegmaken is dus een hulpmiddel: doe het alleen als je een koning (of een reeks die op een koning begint) klaar hebt om te droppen. Een kolom leegmaken om één kaart bloot te leggen, zonder koning om erin te doen, kost je vaak meer dan het oplevert.

Hoeveel deals kun je werkelijk winnen

Dit is de vraag zonder schoon antwoord, en iedereen die één getal citeert gokt. Klondike-deals zijn niet allemaal winbaar — anders dan bijvoorbeeld een goed gegenereerde Sudoku, kan de beginstand onoplosbaar zijn vóórdat je een kaart aanraakt. Een veel genoemde schatting is dat ongeveer vier van de vijf deals met perfect spel afgemaakt kunnen worden, en de resterende vijfde is onwinbaar wat je ook doet. Trek drie verlaagt dat cijfer flink, omdat de afvalstapel kaarten die je niet kunt bereiken begraft.

De eerlijke versie: een verlies is meestal geen pech, maar een winst is nooit gegarandeerd. De deal bepaalt het plafond; jij bepaalt hoe dicht je erbij komt. Ongedaan maken is het hulpmiddel om dat plafond te vinden — als een lijn vastloopt, stap terug en probeer een andere volgorde in plaats van op te geven.

Gewoonten die meer partijen winnen

Een paar zetten kantelen de kansen meer dan de rest:

• Leg verborgen kaarten bloot. Een face-down kaart is een vraagteken; elke zet die er een omdraait is vooruitgang, ook als het er klein uitziet.
• Bewaar lege kolommen voor koningen. Geef ze niet vroeg op aan een lage kaart die je elders had kunnen leggen.
• Stuur azen en tweëën vroeg naar de foundations. Ze maken ruimte in het tableau en helpen zelden bij omlaag bouwen.
• Draai de voorraad voordat je al geziene stapels herordent. Nieuwe informatie is beter dan bekende kaarten opnieuw sorteren.

Geen van deze garandeert een winst, maar samen duwen ze de meeste deals naar de winnbare kant van die vier-van-vijf-lijn.